رموز صحیح دوخت یکشنبه هجدهم بهمن 1388 12:57

23- پارچه حوله ای: از دو دسته نخ در بافت آن استفاده شده و مورد استفاده البسه حوله ای و قطعات حوله ای می باشد.

24- پارچه کرکی: یک سمت پارچه کرکی و سمت دیگر آن صاف می باشد و مورد استفاده البسه زمستانی و کودکان می باشد.

وسایل علامت گذاری در خیاطی:

1-    صابون یا گچ

2-    کاربن خیاطی برای رد گذاری روی بعضی از پارچه ها مثل آستر و متقال به جای کوک شل.

3-    رولت دندانه دار برای پارچه های ضخیم و رد گذاری و انتقال طرح روی پارچه یا روی کاغذ و همچنین از رولت بدون دندانه برای رد گذاری روی پارچه های لطیف مورد استفاده قرار می گیرد.

4-    نخ کوک: برای رد گذاری روی پارچه استفاده می شود و نخی سست است و زود کنده می شود و به پارچه آسیبی نمی رساند.

انواع قیچی:

1-    قیچی نخ چین: برای چیدن سرنخهای اضافی پس از اتمام کار می باشد.

2-    قیچی میان بر: برای چیدن درزهای اضافی داخل کار مثل گوشه های یقه، مچ و غیره.

3-    قیچی کوچک و نوک تیز: برای شکافتن درزهای کردونه شده و برودری شده مثل جادکمه و قسمتهای گل دوزی شده و غیره.

4-    قیچی معمولی و متوسط: برای برش پارچه های معمولی مورد استفاده است.

5-    قیچی بزرگ تمام فلزی: برای برش پارچه های ضخیم به کار می رود.

6-    قیچی دالبر و زیگزاک: برای تمیز کاری پارچه هایی که زود ریش می شوند مورد استفاده است.

7-    قیچی برقی: انواع مختلفی دارد با تیغه های بزرگ و قدرت برش انبوه، مخصوص تولیدیهای پوشاک که به سرعت دهها متر پارچه را یک جا برش می زند.

بشکاف: برای شکافتن سریع درزها و باز کردن جادکمه مورد استفاده است.

آشنایی با انواع ماشین های دوخت:

امروزه 95% دوختها با انواع ماشین های دوخت انجام می گیرد. آیا می دانید اولین مدل چرخ خیاطی که بیشتر جنبه تزئینی داشت در سال 1790 میلادی به وسیله مرد انگلیسی به نام توماس ساینت (Tomas- Sint) ساخته شد و در سال 1830 در پاریس مردی خیاط به نام بارتلی(Bartelle) می تی مونر، ماشین دوختی ساخت که در کارگاه تولیدی لباس ارتش فرانسه شروع به کار کرد که متأسفانه طولی نکشید که به وسیله همکاران حسود او به دلیل بیکار شدن از کار دوخت با دست و همچنین مشهور شدن بارتلی یکسال بعد چرخها را به آتش کشیدند، تعداد چرخها 80 دستگاه بود. مدیر مسئول این چرخهای دوخت مردی به نام والتر هانت (Walter- Hant) بود، سوزن این ماشین مثل ماشین ساده دوز داخل پارچه فرو می رفت و نخ را از زیر می گرفت و دوخت انجام می شد. والتر هانت بر اثر ناراحتی از بین رفتن چرخها هرگز طرز کار این ماشین را در اختیار مردم قرار نداد.

در سال 1846 (16 سال بعد) مردی آمریکایی به نام الیز هاو ماشین ساده ای اختراع کرد، این ماشین هر روز کامل و کاملتر شد تا امروز ما شاده نمونه های کامپیوتری آن هستیم. مثل ماشینهای سردوز، دگمه دوز، جادگمه زن، پس دوز در کشور آلمان ابداع و ساخته شده است.

ماشین دستی: که کارش فقط دوخت ساده و شلال زدن بود و ساده ترین ماشین دوخت است. هم روی میز و هم روی زمین قرار می گیرد و این چرخ چون دستی است نحوه اجرای دوخت به سرعت انجام نمی گیرد.

ماشین دوخت پایی قدیمی: این ماشین دوخت روی یک میز مخصوص چرخ قرار دارد که با نوسان در رکاب پایه و دیشلو (چرخ پروانه) می چرخد، در نتیجه تسمه روی آن نیز به گردش در می آید. گردش تسمه باعث گردش چرخ می شود. طرز کار این چرخ بایستی حرکت رکاب پایه منظم و در جهت پایین و بالا انجام گیرد در غیر این صورت نخ دوخت قطع شده و در قسمت ماکو گره خورده و جمع می شود.

ماشینهای برقی: امروزه ماشینهای دوخت برقی در انواع مختلف وجود دارد از جمله ساده دوزی، گلدوزی، جادگمه دوز، دگمه دوز، پس دوز.کار با ماشین دوخت برقی به مراتب آسان تر است، زیرا دستها کاملاً آزاد و تمام حواس و توجه به نحوه دوخت و عملکرد آن خواهد بود.

وسایل مورد نیاز جهت کار با ماشینهای دوخت:

سوزنهای مخصوص ماشین دوخت(سوزن کوچک، بزرگ، متوسط)، قیچی کوچک، آهن ربا، برس کوچک مخصوص تمیز کردن سوزن و صفحه زیر پایه (پیش بر)، روغن چرخ، پارچه نخی برای تمیز کردن پایه- چرخ-  ماکو، چند عدد ماسوره پر شده از نخهای سیاه و سفید، پایه های گلدوزی، جادگمه، دگمه و پس دوز و ابر دوزی و غیره، قرقره پلی استر، مرسریزه مخصوص چرخ کردن، نخ کوک و سوزن، بشکاف، قیچی کوچک، نخ چین. این ابزار بهتر است در موقع کار داخل کشوی میز چرخ قرار گیرد.

تهیه و تدوین زهرا مقدم

نوشته شده توسط زهرا مقدم  | لینک ثابت |

یکشنبه یازدهم بهمن 1388 11:50

نوشته شده توسط زهرا مقدم  | لینک ثابت |

شناخت انواع پارجه یکشنبه یازدهم بهمن 1388 11:4

توجه:

تفاوت چرت و چاک:

چرت عبارتست از تکه های مثلثی کوچکی که از اضافه درز منحنی مقعر(برآمده) درآید

چاک عبارتست از شکافهای کوچکی که در فواصل مختلف درز به شکل منحنی محدب(فرو رفته) در می آید.

دوخت برشهای زاویه دار: ابتدا گوشه خارجی تکیه رویی را به فاصله 5/2 سانتی متر از نقطه زاویه دار در دو طرف چرخ کنید. در گوشه(زاویه) در جایی که شلال دوخت یکدیگر را قطع می کنند سنجاقی به طور مورب فرو ببرید- از لبه روی خط نیمساز زاویه، دو یا سه تار به انتهای دوخت گوشه چاک بدهید. توجه داشته باشید که درزهای گوشه دار و زاویه دار نیاز به استحکام بیشتری دارد به طوری که گوشه ها را بایستی دوبار چرخ نمود تا کاملاً محکم شود.

اضافه درز (زاپاس):

در کارخانجات و تولیدیهای پوشاک از الگوی سایز بندی شده که اضافه درز در آن منظور شده است استفاده می کنند و درز پس از دوخت نیاز به چیدن و آرایش ندارد.

خیاطان تک دوز از روی احتیاط مقدار اضافه درز را بیشتر در نظر می گیرند. این کار در بعضی قسمتهای لباس(از جمله حلقه آستین، دور یقه، درزهای فرانسوی و ....) شکل درز را تغییر می دهد و بر ظاهر لباس نیز تأثیر می گذارد.

تکنیکهایی برای زیبا ترکردن درزها:

1-   چیدن و آرایش درزهای ساده به طور مساوی.

2-   چیدن و آرایش درزهای ساده به طور نامساوی.پ

3-   ایجاد چرت و چاک در درزهای منحنی.

4-   چیدن و آرایش درزهای گوشه دار(زاویه دار).

نکته های مهم در دوخت 1 و 2:

1-   سوزنهای مختلف، کاربردهای مختلفی در خیاطی دارند. مثلاً سوزن بلند و باریک مخصوص دوخت منجوق و ملیله و سرمه است. سوزن کوبلن نوک تیز ندارد و برای بیرون آوردن گوشه های یقه در خیاطی مناسب است.

2-   قیچی ها انواع مختلفی دارند که کاربرد هرکدام متفاوت است. به طور مثال برای شکافتن درزهای چرخ شده و بازکردن سوراخ جادکمه از قیچی کوچک و نوک تیز استفاده می شود. قیچی دالبر و زیگزاگ برای تمیز کردن پارچه هایی که زود ریش می شوند خصوصاً پارچه های پشمی.

3-   برای دوختهای معمولی که با ماشین یا دست انجام می گیرد از قرقره شماره 40 استفاده می شود. این نوع قرقره از نخ و پنبه مصنوعی ساخته شده  و قرقره شماره 50و 60 که از نخ کتان تابیده شده، براق و صاف تهیه شده برای پارچه های لطیف و گران قیمت کاربرد دارد.

4-   برای تمام پارچه های ژرسه و پارچه هایی که حالت ارتجاعی دارند از قرقره پولیستر که نرم و محکم و حالت کشی دارد استفاده می شود. نخهای دوک ترکیبی از پولیستر و پنبه نرم، محکم و ضخیم تر از نخ پولیستر است و در پارچه های لطیف معمولی مورد استفاده قرار می گیرد و برای ماشینهای دوخت صنعتی نیز قابل استفاده است.

5-   نخهای ابریشمی نرم و براق مناسب دوختهای دستی و برا ی پارچه های ابریشمی است.

6-   از نخ عمامه برای دوخت جادگمه مردانه، گلدوزی با دست.

7-   نخ دمسه شماره 30 تا 60 در گلدوزی روی پارچه با دست روی پارچه لطیف کاربرد دارد.

8-   نخهای  فلزی با ضخامت و رنگهای متنوع در گلدوزی روی پارچه با دست و ماشین استفاده می شود.

9-   نخ کوک برای رد گذاری روی پارچه کاربرد دارد(علامتگذاری)

10-قرقره های کشی روی ماسوره پیچیده می شود و مخصوص چین دادن روی لباس خصوصاً لیاس کودک کاربرد دارد.

11- استفاده از موم د رخیاطی برای محکم کردن نخ و بادوام تر کردن آن و اینکه در هنگام دوخت گره نمی خورد مانند دوخت جادگمه یا دگمه با دست.

12- اتو پرس برای پرس کردن یقه، آستین، مچ و پای دامن و انواع سجافها به کار می رود.

اسامی پارچه ها:

13- کالیکو(Calico): در وزنهای سبک و سنگین در رنگهای کرم و نوع طرح دار آن برای البسه بیرون از منزل و نوع ساده آن در البسه زنانه، ملحفه و دستمال آشپزخانه استفاده می شود.

14- باتیس(Batis): از نخهای ظریف کتانی، بافته شده است  که می تواند به صورت نقش دار یا ساده در رنگها و طرحهای مختلف چاپ شده که گاهی اوقات برای لباسهای تابستانی مورد استفاده است.

15- از پارچه کامبریک(Cambric) پارچه ای نقش دار و سبک در دوخت پیش بند و دستمال سفره استفاده می شود.

16- چیز کلاوس(CheeseCloth) متقال یا چلوار پارچه ای است درشت بافت در لباسهای تابستانی قابل استفاده است.

17- کلوکه(Cloque) پارچه ای است که قسمتهایی از بافت آن جمع شده و به صورت طرح در آمده است و بافت آن نرم و طرح دار است و در رنگهای متنوع برای چادر، روپوش و پیراهن مورد استفاده قرار می گیرد.

18- بافت پارچه کوردوروی(Corduroy) سنگین و پرزدار است با وجود خطوط راه راه آن برای کت شلوار مناسب است.

19- پارچه کرپ(Crepe) افت خوب پارچه کرپ باعث می شود که لباس کاملاً روی اندام بخوابد. این پارچه نرم و کمی براق است و در لباسهای مهمانی کاربرد فراوان دارد.

20- جین یا لی یا دنیم(Deneme) پارچه خیلی سنگین، محکم و بادوامی است که زمینه اش کمی راه راه به نظر می رسد به جهت بافت دو نخه این نوع پارچه پشت و رویش دو رنگ است. از این پارچه در انواع لباسهای خارج از منزل مثل مانتو، شلوار، جلیقه دامن و جلیقه شلوار استفاده می شود.

21- دریل(Drill) با بافت ضخیم مناسب دوخت کت و شلوار است همچنین گرم و سنگین است.

22- فلانل(Felanel) پارچه ای نرم، پرزدار و خیلی لطیف معمولاً بافت آن جناقی و گاهی ضد آب ساخته می شود. برای دوخت ملحفه، البسه کودکان و کت و دامن استفاده می شود.

23-  گاباردین(Gabardian) در کت و شلوار و پالتو استفاده می شود بافت آن فشرده و معمولاً راه راه و یا کج راه به نظر می رسد.

24- جینگهام(Gingham) نوعی چیت با بافت فشرده است که به صورت چهار خانه با رنگهای ملایم و هماهنگ. این پارچه برای البسه کودکان، بلوز دامن، پیراهن، رومیزی، دستمای سفره و پرده آشپزخانه کاربرد دارد.

25- تور(Lace) مورد استفاده لباسی، بلوز و تزیین لباسهای زیر است. بعضی از تورها ظریف و بعضی دیگر مانند گیپور ضخیم هستند و بعضی از تورها به صورت نواری تزئینی به کار می روند.

26- موسلین(Mslin) یا وال پارچه ای لطیف با بافت بسیار نرم است که برای البسه تابستانی خصوصاً چین دار و البسه کودکان مناسب است.

27- مخمل کبریتی(Velvet) پارچه لطیفی است که بافت راه راه آن شبیه کبریت است بعضی از انواع این پارچه صاف و بدون راه است. این پارچه مناسب کت دامن و کت شلوار کودکان است.

28- ارگاندی(Organdie) پارچه ای آهار دار همراه با طرح بافته شده با نخهای لطیف است که در رنگهای متنوع تهیه می شود. این پارچه مناسب دوخت برودری است. نوع ساده آنرا می توان برای لایی و لباس بچه به کار برد.

29- مخمل گلدار(Planne Velvet ) این نوع پارچه دارای حالت ابریشمی و خط راه است مورد استفاده البسه مهمانی و البسه کودکان است.

30- پیکه(Pique) پارچه ای با وزن متوسط و گره هایی بر روی آن در رنگهای متفاوت بویژه رنگهای گرم دیده می شود. نخهای آن با دوام و ضخیم مورد استفاده البسه ورزشی و تابستانی می باشد.

31- پوپلین(Poplin) از نخهای تابیده شده و لطیف است که مناسب دوخت پیراهن مردانه و بلوز و شلوار ورزشی است.

32-  ساتین(Sateen) این پارچه با سطحی براق مناسب آستر کت شلوار مردانه و مناسب پرده می باشد.

33- ساتن(Satin) این پارچه که یک طرف آن براق است به جهت لطافت و افت خوب آن نیز برای دوخت البسه مهمهانی مانند پیراهن، تونیک، جلیقه و ... بسیار جالب است.

34- داماسه (Damace) مناسب رومیزی و ملحفه و بافت آن چهار خانه است.

تهیه و تدوین زهرا مقدم

 

 

 

 

نوشته شده توسط زهرا مقدم  | لینک ثابت |

اصول صحیح دوخت یکشنبه یازدهم بهمن 1388 11:1

 

مقدمه:

تحولات اقتصادی و اجتماعی و نیاز روز افزون به لباس، تنوع در طرح لباس و قطع وابستگی و حفظ فرهنگ و شئونات اسلامی، همچنین نگرش اقتصادی به پوشاک، تلاش در جهت بهبود کیفی و کمی لباس و صنعتی کردن این رشته مستلزم داشتن اطلاعات دقیق و استاندارد می باشد. با ارائه روشی ساده برای دوخت لباس به صورت تکدوزی و صنعتی، فراگیری دوخت را آسانتر می سازد.

اگر نیروهای مطلع و آگاه وارد بازار کار شوند و دست افرادی را  که این رشته را به هرج و مرج کشیده و بدون هیچ اطلاعاتی به صرف داشتن سرمایه موجب از بین بردن این صنعت شده اند کوتاه نمایند، شاید امیدی برای راه یافتن به بازار جهانی پوشاک بوجود آید. البته با این شرط که الگو و دوخت لباس با معیار و استانداردهای جهانی مطابقت داشته باشد.

در وحله اول آشنایی با تکنیک کاربردی چرخها اولین مرحله دوخت محسوب می شود. اطلاعاتی در تهیه نخ، بافت پارچه و خواص الیاف نساجی و خصوصیات پارچه برش و اتو، نامگذاری پارچه ها و شناخت انواع پارچه.

آشنایی با واحدهای اندازه گیری ابعاد و زوایا:

واحد اصلی انداره گیری ابعاد متر است که آنرا از فلز، پارچه، پلاستیک و چوب می سازند که هر متر برابر یک چهل میلیونیم محیط کره طمین است(دور زمین را به چهل میلیون تقسیم کرده که یک قسمت آن واحد متر است) واحد متر دارای اجزاء زیر است:

1-  دسیمتر: هر دسیمتر برابر یک دهم متر است یعنی اگر متر را به ده قسمت مساوی تقسیم کنیم، هربخش آن یک دسیمتر نامیده می شود.

2-   سانتی متر: برابر یک صدم متر است. یعنی اگر متر را به صد تقسیم کنیم، هر بخش آن یک سانتی متر است.

3-  میلیمتر: برابر یک هزارم متر است. اگر متر را به هزار قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر قسمت آن یک میلیمتر است.

واحد اندازه گیری طول در بعضی کشورها یارد است. یارد به اجزاء زیر تقسیم می شود:

1-   فوت: یک فوت برابر یک سوم یارد است.

2-   اینچ: یک اینچ برابر یک سی و ششم یارد است.ی

3-   یارد: هر اینچ را (54/2) ضربدر 36 کنیم، عدد 44/91 بدست می آید.

 

وسایل کار:

اندازه میز برش: به طول 2 متر و عرض 100 الی 120 سانتیمتر است. بهتر است از روکشهای لغزنده و شیشه ای نباشد و جنس آن از چوب باد. روی میز از مقوای ضخیم استفاده شود تاهنگام کار کردن سطح میز خراشیده نشود. میزها در صورت امکان کشو داشته باشند تا از کشوهای آن برای نگهداری وسایل کار استفاده بکنند.

برای سالم نگه داشتن اتو و کف آن، بهتر است هر چند وقت یکبار، مقداری پودر یا نمک نرم (ضد زنگ) را روی یک کاغذ مومی یا مقوا بپاشید و اتو را روی آن بکشید. اگر صفحه زیرین اتو به دلیل مصرف زیاد به کلی غیر قابل استفاده گردید می توانید یدکی آنرا تهیه و نصب کنید.

پارچه مخصوص اتوکشی بایستی از پارچه چلوار باشد. این کار به دلیل جلوگیری از برق انداختن در لباس است که روی لباس می اندازند و لباس را اتو می کنند.

از اسفنج مرطوب برای ایجاد رطوبت یکنواخت در سطح لباس استفاده کنید و یا از برس مخصوص برای مرطوب کردن لباس برای اتو کردن استفاده نمایید.

بالشتکهای مخصوص اتو عبارتند از بالشتک بیضی، استوانه ای، دستی.

بالشتکهای بیضی: طول بالشتکهای استوانه ای 40 و عرض آن 10-8 سانتیمتر است. جنس آن از پارچه نخی به شکل استوانه ای و داخل آن از الیاف پشم یا خاک اره، هنگام پر کردن کیسه، الیاف پشم و خاک اره را مرطوب کنید تا تمام فضای آن پر شودو این بالشتک برای اتوی درزها به کار می رود.

بالشتکهای بیضی: برای اتوی درزهای منحنی و فرم دادن به بعضی از قسمتهای لباس به کار می رود.

برای تهیه بالشتک دو تکه بیضی شکل از پارچه نخی و یا پشمی نازک و محکم ببرید که طول آن بین 45 تا 30 و عرض آن 30-20 سانتی متر باشد. دور آنرا دوخته و به اندازه چند سانتی متر باز بگذارید برای پر کردن آن بهتر است  از الیاف پشم یا خاک اره مرطوب شده استفاده شود تا همه فضای آن پر شود. محل چاک را دوخته و با یک خط کش چوبی به آن ضرباتی وارد کنید.

بالشتک دستی: شکل مربع مستطیل به طول 20 و عرض 15 و ضخامت کمتر از بالشتک بیضی شکل تهیه می گردد.

طوری دوخته شود که دست داخل آن قرار گرفته و به هر قسمتی که مورد نیاز است برده و اتو را روی آن بکشیم.

ژانت: از ژانت برای اتوی آستین استفاده می کنیم. قسمت پهن آن بالای آستین و قسمت باریک آن پایین آستین اتو می شود. همچنین درزهای حلقه آستن را با ژانت اتو بزنید که به راحتی اتو شود.

اتوی ساسونها: هنگام اتو کردن ساسونها، شکل و ترکیب آن روی بالشتک حفظ شود، بهتر است نوک ساسون به طرف گرد بالشتک باشد. ساسونهای دان در قسمت جلو و پشت به طرف خط مرکزی(خط وسط) بخوابانید و اتو کنید.

ساسونهای کمر را در بالاتنه جلو و پشت به طرف خط مرکزی بخوابانید و اتو کنید.

ساسون زیر سینه را به طرف پایین و ساسون سرشانه پشت را به طرف مرکزی پشت بخوابانید و اتو نمائید.

برای اتو کردن ساسون، ابتدا آنرا چرت زده به طرف خط مرکزی جلو بخوابانید و از خط کمر به بالا اتو بزنید.

سپس از خط کمر به پایین را اتو کنید، در کتهایی که کمر آنها تنگ می شود، درز پهلو صاف نیست باید درز کمر را چرت بزنید.

اتو کردن درزها، درزهای صاف را روی میز و منحنی را روی بالشتک اتو کنید.

اتوی درزها:

توجه: هرگز ضخامت جادرز را روی پارچه اتو نکنید، زیرا گاهی رد آن روی بعضی پارچه ها منعکس شده و برطرف کردن آن غیر ممکن می گردد.

برای جلوگیری از رد افتاده روی لباس، کاغذ باریکی زیر ضخامت جا درز قرار دهید و آنرا با ملایمت اتو کنید. سپس جا درز را با انگشتان چپ کاملاً باز نموده و با ننوک اتو خط درز را اتو نمایید.

درزهای منحنی را قبل از اتو، چرت بزنید، سپس آنرا روی بالشتک مخصوص که جلوی ژانت قرار داده ایند، اتو نمائید.

توجه: اگر جادرز به یک طرف بخوابد(مثل پهلوی شلوار) ایتدا وسط درز را باز کنید، آنرا اتو نمائید، سپس درز را به یک طرف بخوابانید.

هرگز روی چین ها را اتو نکنید، زیرا زیبایی آنها از بین می رود.

اتوی زیپ:

 محل دوخت را روی بالشتک بیضی شکل بگذارید به طوری که فرم چاک آن به خوبی حفظ شود. زیپ را ببندید، پارچه مخصوص اتو کشی را روی آن پهن کنید و سپس آنرا اتو نمایید. برای جلوگیری از رد گذاشتن دندانه های زیپ بر روی پارچه، میان آنها و ضخامت پارچه یک کاغذ برش باریک قرار دهید.اتو را مستقیماً روی دندانه های زیپ نکشید، زیرا ممکن است به آنها آسیب برساند(به خصوص اگر دندانه های زیپ پلاستیکی باشد) و ضمناً کف اتو نیز خراش بر می دارد.

اتوی کوکها: نخ کوک باید نازک و لطیف و رنگ آن ثابت باشد. هنگام اتو کردن بایستی کوکها را باز کرده و اتو کنید زیرا جای کوکها بر اثر اتو کردن روی پارچه باقی خواهد ماند به ویژه اگر از پارچه مرطوب استفاده کنید.

اتو کشی پارچه های پرزدار و مخمل:

اگر اتو مستقیماً روی مخمل یا پارچه های پرز دار کشیده شود، پرزهایش می خوابد و در نتیجه پارچه برق می افتد. درصورت داشتن تخته مخصوص، روی پارچه را روی سطح سوزنی تخته مخصوص پهن کنید به طوری که تمام الیاف پرزدار آن در فواصل سوزنها فرو رود، سپس با اتوی بخار یا اتوی معمولی به ملایمت آنرا اتو کنید.

در صورت نداشتن تخته مخصوص اتو کردن سجافها و لبه پایین لباس کمی مشکل می شود.

 اتو بخار را مستقیماً روی درزها یا تای لبه لباس نگذارید، بلکه با فاصله چند میلیمتر از آنها نگه دارید تا به وسیله بخار چروک آن برطرف شود.

در صورت نداشتن اتو بخار، اتوی معمولی را روی ژانت قرار دهید به طوری که دسته اش رو به پایین و کف آن رو به بالا باشد.

 اتو را روی درجه زیاد بگذاری پارچه رو اتویی را کاملاً خیس کرده، بر روی اتو بیندازید.

پس از ایجاد بخار، پارچه مخمل را از سمت پشت روی پارچه رو اتویی بکشید دقت کنید که با دو دست نگه دارید و به سرعت این کار را انجام دهید. در حالی که مخمل را حرکت می دهید، پارچه رو اتویی را نیز برای ایجاد بخار حرکت دهید، انگشتانتان را بر روی قسمتهایی که اتو کرده اید فشار ندهید چوهن اثر انگشتان بر روی پارچه باقی می ماند.

برش مخمل و پارچه های پرزدار:

تمام قطعات الگو را منطبق برخواب پارچه در یک جهت ببرید.برای ثابت نگه داشتن الگو روی پارچه از سنجاق های بلند و نوک تیز استفاده کنید و از قیچی کاملاً تیز استفاده کنید.

دوخت مخمل: از نخ ابریشمی استفاده شود.تنظیم کشش نخ روی چرخ را قدری شل کنید تا بخیه ها کاملاً در ضخامت مخمل فرو برود و کشیده نشود. طول بخیه ها درشت تر و سوزن چرخ از نوع بلند و باریک انتخاب کنید. در موقع اتصال درزها، طرفین آنها را سنجاق بزنید. قبل از چرخ کردن دو  طرف ، درزها را کوک ریز بزنید تا پارچه جابجا نشود وکج و ناصاف نگردد.

دوخت درزها:

دوخت درز فرانسوی: کاربرد آن برای لباس نوزاد. درزها را از سمت رو درز گرفته سپس اضافه درز را بچینید به طوری که 3 میلی متر از آن باقی بماند سپس اتو نموده تا کاملاً صاف شود و پارچه را به پشت برگردانده و به فاصله 4 میلی متر چرخ کنید به طوری که اضافه درز پیشین دیده نشود.

دوخت دو درزه برای پارچه های ضخیم: ابتدا یک درز ساده بدوزید هر یک از دو لبه درز را بطور جداگانه به داخل تا و اتو کنید(اضافه درز 12 میلی متر است) شما باید 6 میلی متر از لبه را تا کنید. دو لبه تاشده را به یکدیگر جفت و روی آنرا چرخ کنید. به جای دوخت درز فرانسوی می توانید از این نوع استفاده کنید به ویژه در دوخت درز منحنی که مشکل است.

درز خوابیده: درز ساده را بدوزید، درزها را به یک سمت بخوابانید و اتو کنید. اضافه درز زیرین را بچینید به طوری که پهنای آن 3 میلیمتر شود. درز دیگر را از لبه تا زده، بر روی لبه زیرین بگذارید و کوک زده و چرخ کنید ممکن است این درز در رو یا پشت پارچه نمایان شود. امروز در چرخهای صنعتی(جین دوز) پارچه های لی دوزی، پایه مخصوص تعبیه شده که لبه درز را تا می کند و بر روی لبه دیگر بخیه می زند. البته این کار را با دست هم می توان به صورت پس دوزی دوخت.

نوع دیگر درز خوابیده برای پارچه های نازک که به راحتی ریشه نمی شود به کار می رود. ابتدا یک درز ساده بدوزید، اضافه درز زیرین را بچینید به طوری که پهنای آن 3 میلی متر شود، لبه اضافه درز دیگر را 3 میلی متر تا کنید و روی آنرا اتو نمائید. لبه اضافی درز تاشده را روی خط درز دوخته شده بگذارید به طوری که لبه چیده شده داخل آن قرار گیرد.روی لبه تا شده را چرخ کنید تا آنجا که ممکن است خط دوخت بخیه به خط دوخت اولی نزدیک باشد.

برای دوخت پارچه های ژرسه و حریر به هنگام چرخ کردن برای اینکه کش نیاید زیر آن کاغذ بگذارید.

دوخت نوار روی درز: برای استحکام و کش نیامدن پارچه های شل بافت و قابل کش آمدن پارچه های تریکو از نوار نخی به درزهای افقی مثل سرشانه ها، درز کمر و درزهای اریب بدهید، همراه درز نوار نخی را بدوزید.

دوخت پیکانی: برای اتصال قسمتهایی از لباس که باید بدو دوخت درزی به هم وصل و در کنار هم نگه داشته شوند و یا محکم کردن نقاطی از لباس که تحت فشار زیاد هستند استفاده می شود.

دوخت بار: شامل بخیه های مستقیم و مقاوم است و در نقاطی از لباس که فشار زیاد به آن وارد می شود مانند کناره های جادکمه و گوشه های جیب دوخته می شود.

دوخت دندان موشی: قبل از آن زیر دندان موشی ها چند کوک صاف زده شود.

نواردوزی هنگ کنگ: برای پارچه های ضخیم است که از پارچه نازک اریب به عرض 4 سانتی متر و یا نوا ر اریب آماده استفاده می شود.

نوار دوزی درز: برای پاکدوزی پارچه های توئید و درشت بافت که پس از برش به سرعت ریشه می شوند، که لبه درزها یک نوار اریب بدوزید.

نوار دوزی پاریسی: برای پارچه هایی مانند توئید و لینین از نوار پاریسی استفاده  کنید. این نوار را آماده بخرید(نوار ار از وسط تا کرده لبه درز را در خط وسط آن قرا ر بدهید. تقریباً مثل نوار دوزی درز معمولی است ولی نوارش آماده است.

دوخت بخیه کور با چرخ(همان پایه پس دوز): هم روی درزها به طور جداگانه می توان استفاده کرد و هم پائین لباس و جایی که پس دوزی نیاز دارد را 3 تا زده و تای سومی را زیر چرخ قرار می دهیم.

تهیه و تدوین زهرا مقدم

  

 

نوشته شده توسط زهرا مقدم  | لینک ثابت |

معرفی رشته طراحی و دوخت یکشنبه یازدهم بهمن 1388 10:26

مقدمه

انسان در مسیر زندگی با فراز و نشیب های فراوانی روبه رو می شود که برخی از آنها ضربه های شدیدی به زندگی شخصی وارد می کند که این خسارت ها جبران ناپذیرند. از جمله آنها انتخاب همسر، انتخاب رشته، انتخاب شغل: رشته تحصیلی و انتخاب شغل با هم ارتباط نزدیکی دارند. امروزه انتخاب رشته تحصیلی را نمی توان جدا از علاقه شغلی در نظر گرفت اما جدا دانستن این دو امکان ناپذیر است انسان در طول زندگی با دو انتخاب روبه رو است یکی انتخاب همسر- شغل و رشته تحصیلی. دانش آموز که 12 سال تحصیل کرده باید در مورد رشته تحصیلی و شغل آینده خود تصمیم بگیرد انتخابی که وضعیت تحصیلی و شغل آینده او را رقم خواهد زد. اکثر گزینه هایی که انتخاب می شوند تاریک، مبهم و نامطمئن به نظر می رسند. بعضی مواقع انتخاب شغل باعث می شود که با خطر مواجه شویم که علاوه بر این خواسته ها و آرزوها و انتظارات پدر و مادر، دوستان، خویشان، اقوام و ... ممکن است فرد تصمیم گیرنده را برای انتخاب تحت فشار قرار دهند و کار را مشکل تر کند.

خیاطی یکی از هنرهای زیبا و صنعتی است که هم به شکل خانگی و هم به شکل صنعتی کاربرد دارد و امروزه علاوه بر اینکه در خانه به عنوان یک مهارت محسوب می شود، می تواند به عنوان یک ابزار اقتصادی و همچنین عامل صرفه جویی در وقت نیز محسوب گردد. چرا که به عنوان مثال تهیه و دوخت یک کیف دستی علاوه بر لذت استفاده از هنر دست خویش برای آدمی عامل اصلی در صرفه جویی اقتصادی و زمانی نیز بشمار می آید.

اصول مقدمات خیاطی عبارت است از شناخت کار و بکارگیری صحیح ابزار و لوازم اولیه و تبدیل آن به طرح و لباس مورد نظر بنابراین خیاط به کسی گفته می شود که با استفاده از لوازم و وسایل اولیه کار بتواند یک طرح مورد نظر را به بهترین شکل به یکی لباس مناسب تبدیل کند.


رشته خیاطی چیست؟

از سال 1330هـ.ش یکی از مهمترین رشته های دایر در هنرستان دختران که فقط در مراکز استانها تاسیس شده بود، رشته خیاطی بود و دانش آموزان یک دوره سه ساله را با هفته ای 24 ساعت کار طی کرده و موفق به اخذ دیپلم هنرستان در رشته خیاطی می شدند.

هدف از آموزش رشته خیاطی، سوق دادن دختران علاقه مند به سوی خودکفایی هرچه بیشتر در امور مربوط به خود و خانواده و نیز ایجاد درآمد و کمک به اقتصاد خانواده از طریق فعالیت شخصی یا استخدام در موسسات خصوصی و دولتی که کار آنها تهیه و تولید پوشاک می باشد.

دقت و ظرافتی که در کار دختران وجود دارد، مسئولان را بر آن داشته تا این رشته را روز به روز متحول تر گردانده، راه را برای آماده نمودن آنان جهت ورود به بازار کار و حتی تحصیلات عالیه همواره نمایند.

از جمله جلوه های فرهنگی- بومی جوامع، لباسی است که مردم آن سامان در موقعیت های مختلف به تن می کنند. انسانها معمولاً عادت کرده اند در برخورد اولیه با یکدیگر از روی لباس افراد در مورد شخصیت آنها قضاوت هایی داشته باشند. این امر در مقیاس بزرگتر در مورد جوامع نیز صادق می باشد. به طوری که مختصات فرهنگی- اجتماعی و شرایط اقلیمی و آب و هوایی بر روی نوع، رنگ و سبک لباس افراد جامعه تاثیر می گذارد.

کاردانی رشته طراحی و دوخت:

نزدیک به 90% دانش آموزان ایرانی مایل اند از راه تحصیل در دانشگاه به موفقیت های اجتماعی و شغلی دست یابند. اما متاسفانه تمام این افراد نمی توانند به دانشگاههای دولتی و حتی آزاد اسلامی راه یابند برای نمونه در سال 1382 از خیل هظیم داوطلبان کنکور حدود 220 هزار نفر شرکت کننده که از این تعداد حدود 130 هزار نفر وارد دانشگاهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری شدند (دانشگاههای دولتی، پیام نور، غیرانتفاعی، و غیر دولتی) (آمار آموزش عالی ایران 1382) از این داوطلبان ورود به دانشگاه عده ای که از لحاظ نمره علمی در سطح بالاتری قرار دارند، طبق ضوابط خاصی مجاز به انتخاب رشته می شوند. آنها معمولاً در فرصتی بسیار کم باید حداکثر 100 رشته را براساس علاقه خود از دانشگاههای مختلف انتخاب کند و به ترتیب اولویت برگه انتخاب رشته خود را پر کند سرانجام از بین متقاضیان ورود به دانشگاه عده ای موفق به ورود به دانشگاه می شوند ظاهراً این طور به نظر می رسد که بعد از قبولی در دانشگاه تمام اضطراب ها فروکش کرده است و پذیرفته شدگان از موفقیت به دست آمده خوشحالند و بدون دغدغه و نگرانی به تحصیل خود ادامه خواهند داد. اما متاسفانه تحقیقات پژوهش های متعدد چیزی غیر از این مطالب را نشان می دهند. بعد از آنکه تب داغ کنکور فرو نشست و دانشجو توانست از آن همه خیال پردازی ها، آرزوها، و احساسات قبل از دانشگاه رهایی یابد تازه می تواند چشم باز کند و به شکل واقع بینانه ای رشته تحصیلی و دانشگاهی که در آن قبول شده است را با توجه به علایق، انگیزه ها و استعدادهای خود مورد ارزیابی قرار دهد و در موارد زیادی متوجه اشتباه خود در انتخاب رشته شود پژوهش های متعدد نشان می دهد که درصد قابل توجهی از دانشجویان بعد از پذیرفته شدن در دانشگاه متوجه می شوند که رشته ای که در آن مشغول به تحصیل هستند ارضاء کننده انگیزه ها و علایق آنها نیست و یا با استعدادهای ذهنی و توانایی جسمی آنها تناسبی ندارد این عدم علاقه به رشته ضرر و زیان فراوانی را برای فرد و جامعه در بر خواهد داشت.

یکی از جمله کارهایی که صورت گرفته تربیت فوق دیپلم برای رشته دوخت تجاری و سری دوزیست و بمجرد فارغ التحصیل شدن دانشجویان رشته دوخت تجاری نیز در کنار رشته خیاطی دایر خواهد شد و دانش آموزانی که در دو سال آخر دبیرستان (دوره تخصصی) رشته دوخت تجاری را انتخاب نمایند که در سالهای قبل منحصراً برای کار در تولیدی ها و کارخانجات تولید کننده پوشاک تربیت می شدند.

فارغ التحصیلان این رشته برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی می توانند ادامه تحصیل دهند. این رشته در مقطع کاردانی فقط در دانشکده تربیت دبیر فنی و حرفه ای دختران تهران (شریعتی) به صورت روزانه ارائه شده بود و تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می پذیرفت ولی در حال حاضر در اکثر استان ها و حتی شهرستان ها دانشجو می پذیرد.

ولی در حال حاضر هدف از ایجاد دوره کاردانی طراحی دوخت، تربیت افرادی است که با توجه به استقلال فرهنگی جامعه ایرانی، نیازهای روزافزون آن را در زمینه طراحی و دوخت لباسی برای قشرها و سنین مختلف برآورده کنند.

از جمله ضروریات این رشته می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- اشتغال زایی برای زنان

- اهمیت تاثیر نوع لباس پوشیدن مردم یک جامعه در تنظیم روابط و جو فرهنگی سالم در آن جامعه به ویژه در بین زنان و دختران

- لزوم قطع وابستگی فرهنگی به الگوهای غربی لباس

- نیاز جامعه به افرادی که با توجه به موارد فوق در امر طراحی و دوخت انجام وظیفه کنند.


 

طراحی و دوخت

تعریف رشته:

طراحی و دوخت لباس طی قرون متمادی همراه با پیشرفت علم و تکنولوژی تغییرات چشمگیری داشته و متناسب با فنون و تکنولوژی مدرن، شرایط اقلیمی، اقتصادی و آداب و رسوم اجتماعی در حال تحول و گسترش می باشد. رشته طراحی و دوخت یک رشته کاربردی است و هدف آن طراحی لباس با مدل های گوناگون با حفظ خلاقیت هنری می باشد. هنرجوی این رشته در طی دوران تحصیلی با مبانی هنرهای تجسمی و اصول طراحی لباس و آناتومی بدن انسان الگو برش و دوخت لباس زنانه و کودک و تزئین اتاق خواب کودک شناخت الیاف نساجی رنگ شناسی تخصصی لباس و انواع پارچه و استانداردهای دوخت طراحی لباس با مدل های گوناگون روش تولید لباس (سری دوزی) آشنا شده و توانایی انجام دوخت پولک منجون دوزی با لباس عروس طراحی و دوخت گوناگون لباس کودک کار با انواع چرخ های خیاطی را پیدا خواهد کرد.

زمینه های شغلی:

سرپرست دوخت، سری دوزپوشاک، پیراهن دوز زنانه و مردانه، تولید کننده ی پوشاک کودکان و دوزنده سیسمونی کامل، مدیر امور تولید پوشاک، سرپرست آموزشگاههای خیاطی، برش کار لباس و پارچه، مدل ساز لباس، نازک دوز و ضخیم دوزی، تکه دوزی و گل دوزی لباس، کارگاههای دوخت لباس عروس و ...

مکان ها یا سازمان های محل اشتغال:

موسسات تولید لباس، کارگاه های دوخت لباس عروس، آموزشگاههای خیاطی، کارخانه های تولید پوشاک، کارخانه های نساجی و کارگاههای آزاد در زمینه طراحی و دوخت لباس

شرایط کاری:

جایگاه شغلی متوسط و سطح درآمد خوب، نیاز به فعالیت های مدیریتی کنترل و نظارت تداوم و تراکم کار زیاد، تحمل سر و صدا و آلودگی محیط کار در کارخانجات نساجی، نیاز به فعالیت های دست و چشم.

شرایط ورود به رشته:

کسب شرایط ورود به شاخه فنی و حرفه ای.

رشته های امکان ادامه تحصیل (کاردانی دختر):

طراحی و دوخت.

امکان ادامه ی تحصیل بعد از کاردانی:

به صورت ناپیوسته تا مقطع کارشناسی ارشد

روشهای ادامه تحصیل:

دانش آموزان شاخه فنی و حرفه ای با دریافت مدرک دیپلم در یک رشته مرتبط با رشته تحصیلی خود در آزمون آموزشکده های فنی و حرفه ای یا دانشگاه آزاد شرکت کرده یا بدون کنکور براساس شرط معدل و پرداخت شهریه در دانشگاه پیام نور فراگیر، دانشگاه آزاد و علمی کاربردی شرکت نموده و ادامه تحصیل دهند.

همچنین پس از کسب مدرک کاردانی می توانند در کنکور های کارشناسی ناپیوسته مرتبط با رشته خود شرکت کرده یا در آزمون های دانشگاه های آموزش عالی، سازمان سنجش و یا آزاد شرکت نموده و پس از کسب حد نصاب لازم، انتخاب رشته نمایند و یا بدون کنکور در دانشگاه پیام نور فراگیر ثبت نام کنند و با پرداخت شهریه ادامه تحصیل دهند.

تهیه و تدوین زهرا مقدم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

واحدهای درسی رشته

سال دوم

تعداد واحد

تعلیمات دینی و قرآن 2

3

تربیت بدنی 2

1

عربی 1/2

1

زبان خارجه 2

2

ریاضی 2

4

ادبیات فارسی 2

2

زبان فارسی 2

2

تاریخ معاصر ایران

2

مبانی هنرهای تجسمی

4

طراحی 1

4

تاریخ هنر ایران

2

آمادگی دفاعی

2

کارگاه الگو 1

3

کارگاه دوخت 1

2

 


واحدهای درسی رشته

سال سوم

تعداد واحد

تعلیمات دینی و قرآن 3

3

تربیت بدنی 3

1

عربی 2/2

1

جغرافیای عمومی و استان

3

مبانی و کاربرد رایانه

1

الیاف نساجی

2

طراحی اندام و لباس

4

رنگ شناسی تخصصی لباس

3

تاریخ هنر جهان

2

الگو و دوخت لباس کودک

2

کارآموزی 1

2

کارگاه الگوی

4

کارگاه دوخت 2

3

 


مواد امتحانی کنکور کاردانی آموزشکده های فنی و حرفه ای

مواد آزمون عمومی

تعداد سوال

ضریب

زبان و ادبیات فارسی (1-2)

15

2

زبان عربی (1-2)

15

1

فرهنگ و معارف اسلامی (1-2-3)

15

5/1

زبان خارجه (1-2)

15

1

ریاضیات (1-2)

20

4

فیزیک

15

2

شیمی

15

2

 

 

 

مواد آزمون عمومی

تعداد سوال

ضریب

تاریخ هنر ایران و جهان

10

15

مبانی هنرهای تجسمی

10

15

طراحی اندام و لباس

10

15

الگو و دوخت 1 و 2

20

15

الیاف نساجی

10

15

تهیه و تدوین زهرا مقدم

نوشته شده توسط زهرا مقدم  | لینک ثابت |